dr Dominik Olejniczak – Członek Zarządu Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani, adiunkt w Zakładzie Zdrowia Publicznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
W dobie ostatnich tragicznych wydarzeń, związanych z funkcjonowaniem szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR) warto omówić podstawowe zasady ich funkcjonowania oraz procedury na nich obowiązujące.
Triaż jest procedurą, polegającą na segregowaniu pacjentów ze względu na stan zdrowia i konieczność udzielenia szybkiej pomocy. Decyzją ministra zdrowia ma on realnie zacząć funkcjonować na SOR-ach. Poza szpitalnymi oddziałami ratunkowymi znajduje on zastosowanie również w przypadku wypadków masowych, czy innych katastrof, w których występuje znaczna liczba osób poszkodowanych. Idea triażu polega na natychmiastowej ocenie stanu zdrowia i określenia, czy pacjent wymaga niezwłocznej pomocy, czy też jego stan pozwala na oczekiwanie, a pomoc zostanie udzielona w pierwszej kolejności najbardziej potrzebującym. System ten często budzi niezadowolenie wśród pacjentów, oczekujących szybkiej pomocy w każdym przypadku (nawet nieuzasadniającym wizyty na SOR), ułatwia jednak funkcjonowanie SOR-ów. W dobie niewydolnego systemu ochrony zdrowia zdarzają się liczne przypadki nieprawidłowego działania SOR-ów. U ich podstaw leży niedobór personelu oraz braki w sprzęcie diagnostycznym. Na inne przyczyny wadliwego funkcjonowania tej części systemu na odpowiedzieć raport Najwyższej Izby Kontroli, który będzie wydany po zakończeniu kontroli, planowanej na druga połowę roku. Poprzedni taki raport NIK wydała w 2011 roku, stwierdzając między innymi, iż „SOR-y udzielały świadczeń zdrowotnych również osobom, które nie znajdowały się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, a więc nie kwalifikowały się do takiej formy pomocy, co stanowiło naruszenie obowiązujących przepisów. W poszczególnych kontrolowanych szpitalach takie osoby stanowiły szacunkowo od 30% do 80% zgłaszających się. Osobom tym powinny być udzielone świadczenia w ramach podstawowej opieki zdrowotnej, poradni specjalistycznych lub nocnej i świątecznej pomocy doraźnej”. Już wtedy zaznaczono potrzebę segregowania pacjentów ze względu na stan ich zdrowia.
SOR-y stanowią kluczowy element systemu ratownictwa medycznego. Od ich sprawnego funkcjonowania zależy wiele, stąd szczególną uwagę winno przywiązywać się do opracowywania i wdrażania odpowiednich procedur, a także do zapewnienia właściwego finansowania.
