Autor: Fundacja OZZ

[Blog #67] Ból – możliwości terapeutyczne

Posted on by Fundacja OZZ

 

post_201908-2

dr hab. n.med. i n. o zdr. Anna Staniszewska – Prezes Zarządu Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani, adiunkt w Zakładzie i Katedrze Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Ból jest objawem, który może towarzyszyć wielu chorobom, zarówno ostrym, jak i przewlekłym. Odczuwalny jest na każdym etapie życia człowieka, począwszy od pierwszych oznak w dzieciństwie, np. podczas ząbkowania, poprzez okres dojrzewania, np. ból miesiączkowy, aż do okresu pełnej dojrzałości człowieka, np. bóle przeciążeniowe czy zwyrodnieniowe. W praktyce klinicznej wyróżnia się ból ostry, pojawiający się nagle, trwający krótko, towarzyszący urazowi, ostremu stanowi choroby, zabiegom diagnostycznym i operacyjnym, pełni rolę sygnału ostrzegawczego, często jest pierwszym objawem zmuszającym chorego do wizyty u lekarza oraz ból przewlekły, trwający długo (ponad 3 miesiące). Niektórym jednostkom chorobowym towarzyszy ból napadowy, np. w migrenie. Etiologia bólu obejmuje m.in. ból fizjologiczny, np. ból miesiączkowy, ból przy wyrzynaniu się zębów; ból neuropatyczny, np. zapalenie czy zmiażdżenie nerwów oraz ból patologiczny, np. uraz.  Światowa Organizacja Zdrowia w 1986 roku podała schemat podawania leków przeciwbólowych oraz innych terapii wspomagających stosowanych w celu zmniejszenia dolegliwości bólowych. W schemacie tym, zwanym tzw. „drabiną analgetyczną”, wyróżniono trzy stopnie intensywności leczenia, w zależności od stopnia nasilenia bólu.

Stopień pierwszy obejmuje leki stosowane w łagodniejszych bólach, znajdują się tu niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) oraz inne nieopioidowe leki przeciwbólowe. NLPZ wykazują oprócz działania przeciwbólowego, także działanie przeciwzapalne i przeciwgorączkowe – np.  ibuprofen, naproksen, dikofenak, indometacyna, ketoprofen. Dodatkowo kwas acetylosalicylowy (potocznie lek zwany aspiryną) należący do grupy NLPZ, oprócz wcześniej wymienionych działań, wykazuje także działanie kardioprotekcyjne (przeciwzakrzepowe), z tego względu stosowany jest terapeutycznie i profilaktycznie w incydentach sercowo-naczyniowych (zawał mięśnia sercowego, udar niedokrwienny mózgu). Do pierwszego stopnia drabiny analgetycznej należy także paracetamol wykazujący działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe; metamizol działający przeciwbólowo i przeciwgorączkowo oraz posiadający aktywność spazmolityczną;  flupirtyna działająco przeciwbólowo i zmniejszająca napięcie mięśni; oraz nefopam wykazujący działanie przeciwbólowe oraz w dużych dawkach m.in. znieczulające.

W drugim stopniu drabiny analgetycznej znajdują się tzw. słabe opioidy, m.in. tramadol, kodeina, oksykodon, hydrokodon, małe dawki morfiny. Leki z tego szczebla stosowane są w bólach o umiarkowanym nasileniu oraz wtedy kiedy ból trwa/nasila się i nie pomagają leki ze stopnia pierwszego. Łącznie z lekami ze szczebla drugiego można stosować leki ze stopnia pierwszego.

Natomiast leki należące do stopnia trzeciego drabiny analgetycznej to silne opioidy, np. większe dawki morfiny, fentanyl i jego pochodne. W tym stopniu także można stosować jednocześnie leki ze stopnia pierwszego. Leki ze stopnia trzeciego stosowane są w silnych bólach oraz wtedy, gdy ból nie jest do opanowania lekami ze stopnia drugiego.

W każdym stopniu drabiny analgetycznej należy rozważyć stosowanie innych terapii, np. masażu, akupunktury, blokad, leków wspomagających czy zabiegów operacyjnych

Wszystkie leki przeciwbólowe należy stosować z dużą rozwagą, niezależnie czy są dostępne na receptę czy też jako leki OTC. Także grupa leków przeciwbólowych, jak wszystkie dostępne na rynku leki może powodować działania niepożądane. Wykazano także, iż lek przeciwbólowy powinien być stosowany w najwcześniejszej fazie jego wystąpienia, gdyż takie postepowanie jest najskuteczniejsze.

[Blog #66] Światowy Tydzień Karmienia Piersią

Posted on by Fundacja OZZ

post_201908-5 (1)

mgr Aleksandra Kielan – Dyrektor Biura Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani, doktorantka w Zakładzie Zdrowia Publicznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Od 1 do 7 sierpnia obchodzimy Światowy Tydzień Promocji Karmienia Piersią. Karmienie piersią zapewnia noworodkom i niemowlętom właściwy rozwój i optymalny stan zdrowia. Pokarm kobiecy ma unikalne właściwości – zawiera wszystko, co jest potrzebne, by dziecko rozwijało się prawidłowo w pierwszym okresie życia, a jego skład dostosowuje się do potrzeb rosnącego malucha.

Światowa Organizacja Zdrowia zaleca wyłączne karmienie piersią przez pierwsze 6 miesięcy życia dziecka oraz kontynuację karmienia piersią do ukończenia drugiego roku i dłużej przy równoległym podawaniu żywności uzupełniającej.

Karmienie piersią zmniejsza u dzieci ryzyko m.in.:

  • rozwoju otyłości u dziecka (każdy miesiąc o 4%),
  • wystąpienia cukrzycy o około 1/3,
  • infekcji u dziecka – głównie układu pokarmowego, oddechowego i moczowego, a także zapalenia ucha i innych ogólnych zakażeń,
  • wystąpienia martwiczego zapalenia jelit u dzieci urodzonych przedwcześnie,
  • rozwoju posocznicy (SEPSA) u dzieci urodzonych przedwcześnie,
  • rozwoju wielu chorób przewlekłych i niezakaźnych takich jak nadwaga i otyłość, cukrzyca, alergia, astma, nadciśnienie,
  • rozwoju niektórych nowotworów;
  • nagłej śmierci łóżeczkowej;
  • hospitalizacji w pierwszym roku życia dziecka i związanego z nim stresu.

Podczas karmienia piersią dziecko ćwiczy mięśnie twarzy i jamy ustnej, co pozytywnie wpływa na rozwój mowy. Karmienie piersią pomaga także nawiązać więź między matką i dzieckiem.

Karmienie piersią zmniejsza u mam ryzyko:

  • zachorowania kobiety na raka sutka oraz raka jajników,
  • rozwoju osteoporozy w starszym wieku,
  • krwotoku poporodowego i niedokrwistości z powodu niedoboru żelaza.

Warto pamiętać, że zarówno w ciąży, jak i po porodzie, mama karmi nie tylko siebie, lecz także rosnącego maluszka. Najlepszym sposobem przestrzegania zasad prawidłowego żywienia w okresie karmienia piersią jest odwzorowanie zaleceń przedstawionych w Piramidzie Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej.

Bez tytułu

W trakcie trwania Światowego Tygodnia Karmienia Piersią, Główny Inspektorat Sanitarny zwraca również uwagę na fakt, iż nie wszystkie kobiety mogą karmić dziecko piersią (jest wiele przyczyn, które mogą na to wpływać). Niezaprzeczalne korzyści płynące z karmienia naturalnego napędzają u takich kobiet wyrzuty sumienia i obniżają poczucie matczynej wartości. Mamy, które nie karmią swoich dzieci piersią nie muszą się tego wstydzić oraz nie powinny się czuć „gorsze”!

Bez tytułu

Z okazji Światowego Tygodnia Karmienia Piersią w dniu dzisiejszym między godz. 10-14  Podkarpacki Oddział NFZ w Rzeszowie organizuje Dzień Otwarty z bezpłatnymi poradami na temat laktacji, karmienia piersią oraz zalet Banków Mleka.

Porad będzie udzielał lekarz specjalista neonatolog oraz Panie Położne z kompetencjami udzielania porad laktacyjnych – doradcy laktacyjni (personel Klinicznego Szpitala Nr 1 im Chopina w Rzeszowie).

Zapraszamy wszystkie chętne osoby do skorzystania z takiej formy promocji zdrowia.

Źródło: Karmienie piersią – PORADNIK, Ministerstwo Zdrowia

[Blog #65] Profilaktyka nowotworów piersi – badaj się!

Posted on by Fundacja OZZ

 zz_post_20190726

dr hab. n.med. i n. o zdr. Anna Staniszewska – Prezes Zarządu Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani, adiunkt w Zakładzie i Katedrze Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Nowotwór piersi to jeden z najczęściej występujących nowotworów u kobiet. W Polsce, w roku 2016 nowotwór piersi był drugą najczęściej występującą przyczyną zgonów wśród chorób onkologicznych u kobiet. Nie wolno jednak zapominać, iż nowotwory piersi dotykają także mężczyzn, choć u nich nowotwór piersi występuje 100 razy rzadziej. Kluczowym aspektem w walce z nowotworem jest sam moment jego zdiagnozowania, a dokładnie stadium w jakim choroba nowotworowa zostanie wykryta. Nowotworom piersi można zapobiegać, zatem warto wiedzieć jak to robić oraz znać czynniki ryzyka jego wystąpienia.

Do czynników ryzyka nowotworu piersi zaliczamy:

  • Płeć
  • Wiek
  • Czynniki genetyczne (nowotwór piersi w rodzinie, mutacja w genach BRCA1 i BRCA2)
  • Czynniki hormonalne endogenne (wczesna rozpoczęcie miesiączkowania, późne klimakterium)
  • Czynniki hormonalne egzogenne (Hormonalna Terapia Zastępcza, HTZ)
  • Brak bycia w ciąży
  • Brak karmienia piersią
  • Późny wiek pierwszej ciąży
  • Łagodne zmiany rozrostowe piersi
  • Nadwaga, otyłość
  • Cukrzyca
  • Nieodpowiednia dieta i alkohol.

W Polsce realizowany jest Program Wczesnego Wykrywania Raka Piersi, z którego mogą skorzystać kobiety w wieku 50-69 lat, spełniające jedno z poniższych kryteriów:

  • nie miały wykonywanej mammografii w ciągu ostatnich 2 lat;
  • otrzymały w ramach programu profilaktyki raka piersi pisemne wskazanie do wykonania ponownej mammografii po 12 miesiącach z powodu obciążenia następującymi czynnikami ryzyka:

– występowanie raka piersi w rodzinie (matka, siostra, córka),
– mają stwierdzoną mutację w obrębie genów BRCA1 lub BRCA2;
– nie miały wcześniej stwierdzonej zmiany nowotworowej piersi o charakterze złośliwym.

U osób w starszym wieku odpowiednim badaniem profilaktycznym jest mammografia, zaś u młodszych należy wykonywać USG piersi. USG piersi jest bezbolesne, można je przeprowadzić w każdym dniu cyklu miesiączkowego, jednak zaleca się  między 1 a 10 dniem cyklu miesiączkowego.

Niezależnie od wieku badaniem profilaktycznym jest samobadanie piersi. Prawidłowe samobadanie piersi polega na ich oglądaniu i dotykaniu. Piersi należy oglądać, stojąc przed lustrem w kilku pozycjach: z rękoma opuszczonymi wzdłuż tułowia, z rękoma uniesionymi, z rękami opartymi na biodrach. Oglądając piersi nalży ocenić ich kształt i symetrię, wygląd skóry i brodawek (należy zwracać uwagę na przebarwienia, pieprzyki, owrzodzenia, krwawienia, wyciek wydzieliny samoistny lub pod wpływem nacisku na sutek) Badanie palpacyjne (dotykanie) piersi należy wykonywać w pozycji  stojącej oraz leżąc na plecach. Uciskając otoczkę brodawki należy zwrócić uwagę na to czy nie pojawia się wydzielina. Następnie należy uciskać pierś na głębokość 2-3 cm opuszkami trzech środkowych palców, jednocześnie wykonując koliste ruchy na całej powierzchni piersi. Każdą pierś należy badać oddzielnie. Należy zwrócić uwagę na ból, uczucie ciągnięcia piersi, obrzęki, nie tylko w obrębie piersi, ale także ramion i dołów pachowych. Samobadanie piersi należy wykonywać co miesiąc, w tym samym dniu cyklu, między 6 a 9 dniem.

#MiędzynarodowyDzieńSamoleczenia 2019

Posted on by Fundacja OZZ

facebookHeader

To już kolejny rok, w którym Fundacja Obywatele Zdrowo Zaangażowani świętuje Międzynarodowy Dzień Samoleczenia. Kontynuując zainicjowaną w zeszłym roku kampanię #SiedemZasad, której celem jest promowanie zdrowego stylu życia oraz bezpiecznego i odpowiedzialnego samoleczenia, na tegoroczną edycję wydarzenia zostały stworzone plakaty przez @BarbaraDziadoszIllustration. Zgodnie z definicją samoleczenie to „świadome zaangażowanie pacjenta w dbanie o własne zdrowie, które polega na indywidualnym podejmowaniu działań w zakresie utrzymania zdrowia oraz doraźnego leczenia objawów rozpoznanych samodzielnie do momentu konsultacji z lekarzem, w oparciu o wiedzę pochodzącą z aktualnych i z rzetelnych źródeł. W ujęciu szerszym oznacza także stosowanie się pacjenta do zaleceń personelu medycznego.” Jak zastosować je w praktyce?

– Najczęścięj w przypadku łagodnych objawów i dolegliwości typu ból głowy, ból zęba, gorączka, stosujemy leki które już znamy, i których wcześniej używaliśmy. Stosujemy w krótkim okresie 2-3 dni. Jeżeli jednak leczenie samodzielnie aplikowane nam nie pomaga, jest to absolutnie wskazanie do tego, żeby zgłosić się do specjalisty, bo być może jest jakaś poważniejsza dolegliwość i wymagana jest taka konsultacja – mówi dr hab. n. med.  i n. o zdr. Anna Staniszewska, prezeska Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani. Oprócz edukacji w zakresie włączania opieki lekarskiej na odpowiednim etapie, zasady mówią o potrzebie ruchu, unikaniu stresu, czytaniu ulotek i odpowiedzialnym doborze leków.

W ramach kampanii plakaty zawisną w Ośrodkach Sportu i Rekreacji w całej Polsce. W obchody będzie się można włączyć poprzez publikację plakatu w mediach społecznościowych oraz pod hashtagiem #SiedemZasad.

Fundacja Obywatele Zdrowo Zaangażowani to społeczność skupiona wokół idei wspólnego działania na rzecz zdrowia – rozumianego zarówno jako dobro indywidualne, jak i zasób społeczny, który sprzyja dobrobytowi każdego z nas. Promujemy postawę dbałości o własne zdrowie, a także wspiera edukację i promocję w zakresie zdrowia w Polsce.

Więcej o Międzynarodowym Dni Samoleczenia można obejrzeć pod linkiem.

 

B2XBD

 

mgr Aleksandra Kielan
Dyrektor Biura Fundacji
Obywatele Zdrowo Zaangażowani

Plakat: @BarbaraDziadoszIllustration

[Blog #64] Przyczyny, objawy i pierwsza pomoc w anafilaksji

Posted on by Fundacja OZZ

post_201908-1d

dr hab. n.med. i n. o zdr. Anna Staniszewska – Prezes Zarządu Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani, adiunkt w Zakładzie i Katedrze Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Okres letni to czas wzmożonego występowania reakcji alergicznych oraz anafilaksji. W wakacje, będąc np. zagranicą często smakujemy nowych potraw, niekiedy nie znając ich składu, a niektóre składniki mogą być przyczyną wstrząsu anafilaktycznego. Wśród tych pokarmów należy wymienić m.in. orzeszki ziemne i laskowe, ryby i skorupiaki, owoce cytrusowe, jaja kurze, mleko krowie, pszenicę i soję, czy też dodatki do żywności, np. barwniki czy środki konserwujące. Wśród innych przyczyn wstrząsu anafilaktycznego wymienia się alergeny wziewne, np. sierść konia, czy kota; leki, np. z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, antybiotyków, leki znieczulające czy środki kontrastowe stosowane w radiologii. Niekiedy wstrząs anafilaktyczny może być spowodowany szczepionkami i surowicami oraz jadem owadów błonkoskrzydłych, m.in. po użądleniu przez pszczołę, osę, szerszenia. Wśród pozostałych czynników ryzyka wymienia się ekspozycję na zimno lub ciepło, wysiłek fizyczny, stres czy lateks.

Po ekspozycji na czynnik wyzwalający wstrząs mogą wystąpić objawy o różnym nasileniu. Występują one najczęściej w ciągu kilku minut, a nawet sekund, najczęściej do 30 minut po kontakcie z alergenem. Bywają także sytuacje, kiedy objawy są oddalone w czasie, występują po  8-12 godzinach od pierwszych symptomów. Zazwyczaj pacjent jest pobudzony i niespokojny. Do typowych objawów początkowych należy: pokrzywka, bóle i zawroty głowy, oraz  zimne i wilgotne powłoki skórne. Następnie mogą pojawić się rumienie, zaburzenia ze strony układu krążenia (hipotonia, tachykardia, arytmia), układu oddechowego (duszność, obrzęk krtani) oraz dolegliwości związane z układem pokarmowym (nudności, wymioty, biegunka). Następnie rozwija się skurcz oskrzeli, obrzęk Quinckego i wstrząs. W cięższych sytuacjach zdarza się także utrata przytomności oraz nagłe zatrzymanie krążenia.

Postępowanie w przypadku wystąpienia anafilaksji obejmuje:

  1. Przerwanie ekspozycji na czynnik, który wywołał wstrząs, np. usunięcie żądła owada, zaprzestanie jedzenia.
  2. Jeśli posiadamy ampułkostrzykawkę z adrenaliną (inaczej epinefryną), należy ją podać domięśniowo w udo.
  3. Wezwać pogotowie ratunkowe.
  4. Ułożyć poszkodowanego w pozycji z nogami uniesionymi do góry.
  5. Zapewnić drożność dróg oddechowych oraz dostęp świeżego powietrza.
  6. Obserwować poszkodowanego, nie zostawiać go samego do czasu przybycia służb ratunkowych.
  7. W razie wystąpienia nagłego zatrzymania krążenia (NZK) należy podjąć resuscytację krążeniowo-oddechową.
  8. Nawet po ustąpieniu objawów poszkodowany powinien być poddany obserwacji, ze względu na możliwość już wcześniej wspomnianego wystąpienia objawów w późniejszym czasie.

UWAGA: Osoby, które wiedzą, iż jakiś czynnik może wywołać u nich wstrząs anafilaktyczny powinny zawsze mieć przy sobie ampułkostrzykawkę z adrenaliną. Najważniejszym postępowaniem we wstrząsie anafilaktycznym jest podanie właśnie adrenaliny. Opóźnienie jej podania jest częstą przyczyną zgonu, zanim przybędzie fachowa pomoc. 

Jedynka Polskiego Radia

Posted on by Fundacja OZZ

8338e769-d0bf-4084-8192-17b3bdbec7a6

W ostatnim tygodniu na antenie Jedynki Polskiego Radia można było wysłuchać  dwóch rozmów z dr hab. n.med i n. o zdr. Anną Staniszewską. Zachęcamy do wysłuchania audycji.

  1. Audycja dotycząca leków (link do audycji)

    „Zmagając się z dolegliwościami, które są nam znane, które jesteśmy w stanie samodzielnie rozpoznać, należy pamiętać, by samodzielnie leki zażywać rozsądnie. Jeśli podczas 2-3 dni samodzielnego stosowania leków objawy nie ustępują lub nasilają się powinniśmy udać się do lekarza.”

  2. Audycja dotycząca zdrowego stylu życia (link do audycji)

    „Zdrowy styl życia powinien nam towarzyszyć każdego dnia już od najmłodszych lat. Obejmuje on  m.in. odpowiedni sposób odżywiania, aktywność fizyczną i systematyczne wykonywanie badań profilaktycznych. Zdrowy styl życia jest inwestycją w zdrowie.”

 

Źródło: Polskie Radio

[Blog #63] Dyskopatia – palący problem

Posted on by Fundacja OZZ

zz_post_20190712

dr Dominik Olejniczak – Członek Zarządu Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani, adiunkt w Zakładzie Zdrowia Publicznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Dyskopatia jest to szeroki termin oznaczający choroby tzw. krążka międzykręgowego- rodzaju płaskiej płytki, położonej między trzonami kręgów. W związku ze swoim położeniem, krążek międzykręgowy narażony jest na bardzo duże obciążenia w toku wykonywanych czynności, wynikających z trybu życia. Pomimo iż jest on stosunkowo wytrzymały, długotrwałe narażenie go na duże siły powoduje jego stopniową degenerację- tak więc na dyskopatię „pracuje się” latami.

Choroby układu ruchu stają się coraz powszechniejsze. Do ich przyczyn zalicza się przede wszystkim starzenie się społeczeństwa, brak ruchu, oraz inne choroby, takie, jak na przykład otyłość. Wśród przyczyn chorób kręgosłupa wymienia się także nieumiejętność właściwego ułożenia ciała przy podnoszeniu ciężkich przedmiotów. Wspomniana grupa chorób  stanowi duży problem społeczny, ponieważ często uniemożliwiają one samodzielne funkcjonowanie chorego.

Objawem dyskopatii jest ból w obrębie zmiany zwyrodnieniowej, a w ostrej fazie, kiedy dochodzi do podrażnienia nerwów, występuje mrowienie w kończynach, osłabienie siły mięśniowej, zaburzenia czucia, a w skrajnych przypadkach niedowład kończyn.

Większość przypadków dyskopatii możliwa jest do wyleczenia za pomocą fizjoterapii, jednak w ok. 10% przypadków konieczne jest leczenie operacyjne- discektomia.

Kluczowe jest jednak niedopuszczenie do powstania choroby. Stąd też, już od najmłodszych lat powinniśmy dbać o kręgosłup: aktywnie spędzać czas (dostosowując aktywność fizyczną do potrzeb i możliwości organizmu), nie podnosić bez potrzeby ciężkich przedmiotów (lub osób), a jeśli jest taka konieczność, wykonywać to w odpowiedniej pozycji. Osoby dorosłe, wykonujące pracę siedzącą- wyjątkowo niekorzystną z punktu widzenia chorób kręgosłupa- powinny zapoznać się z zasadami ergonomii, a także zadbać o to, by nie pozostawać zbyt długo w jednej pozycji bez ruchu- wtedy mięśnie przykręgosłupowe pozostają w dużym napięciu. Ponadto warto co jakiś czas wstać zza biurka i wykonać kilka ćwiczeń rozluźniających. Jeśli pomimo tego wystąpią objawy bólowe- nie należy ich lekceważyć i od razu udać się do lekarza, bądź rehabilitanta, czy fizjoterapeuty, którzy zaordynują nam ćwiczenia, pozwalające na uniknięcie postępu choroby, a także na ustąpienie objawów bólowych.

[Blog #62] Słów kilka o e-zdrowiu

Posted on by Fundacja OZZ

zz_post_20190705bdr hab. n.med. i n. o zdr. Anna Staniszewska – Prezes Zarządu Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani, adiunkt w Zakładzie i Katedrze Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Współczesne technologie teleinformacyjne są częścią życia człowieka, znalazły zastosowanie również w obszarze usług medycznych i są określane e-zdrowiem, które stanowi jedną z gałęzi e-usług, których wspólną cechą jest korzystanie z nich za pośrednictwem Internetu. Obejmuje ono wiele możliwych zastosowań we wzajemnych relacjach pacjenta z placówką medyczną lub lekarzem, takich jak: e-rejestracja, e-recepta, e-skierowanie, dostęp do elektronicznej dokumentacji medycznej czy internetowego konta pacjenta. Na gruncie e-zdrowia pojawiło się również pojęcie e-pacjenta – jest nim każdy kto niezależnie od swojego stanu zdrowia przy korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych wykorzystuje technologie informacyjno-komunikacyjne. E-pacjent może czynnie (np. korzystanie z usług zdrowotnych za pośrednictwem Internetu, np. e-rejestracji lub e-wizyty, umieszczanie opinii  i komentarzy na forach społecznościowych, prowadzenie bloga o tematyce zdrowotnej, zakupy internetowe (wyrobów medycznych i produktów leczniczych) lub biernie (np. poszukiwanie informacji na temat zdrowia w Internecie, odbieranie wyników badań online, podgląd do zaleceń i skierowań wydanych przez lekarza, sprawdzanie dostępności danej usługi lub świadczenia w wybranej placówce medycznej) korzystać z usług zdrowotnych. Nie każdy pacjent może być e-pacjentem, gdyż nie każdy tradycyjny pacjent korzysta z usług Internetu, mimo, iż jako osoba fizyczna ma takie same potrzeby zdrowotne.

Aplikacja mobilna to taki rodzaj oprogramowania, który jest przeznaczony dla urządzeń takich jak smartfon czy tablet. Zatem aplikacje mobilne wpisują się w obszar rozwoju usług e-zdrowia kształtując kolejne pojęcie jakim jest m-zdrowie, które określa stosowanie aplikacji w ochronie zdrowia i medycynie. Do najczęstszych elementów mobilych technologii zaliczamy: telekonsultacje, telemonitoring, telemedycynę, teleopiekę. Za tymi pojęciami kryje się szereg możliwości ich wykorzystania zarówno przez pacjenta, jak i lekarzy oraz innego personelu medycznego w podmiotach leczniczych. M-zdrowie obejmuje politykę prozdrowotną w zakresie promowania zdrowego stylu życia. Istnieje ogromna liczba aplikacji do zarządzania zdrowiem, związana np. z nawykami złego odżywiania się,  aktywnością fizyczną, monitorowaniem zdrowia, diagnostyką i zwalczaniem nałogów oraz wiele innych. Systemy mobilne w e-zdrowiu są również dostępne dla personelu medycznego, obejmują: weryfikację statusu ubezpieczenia pacjenta, dostęp do źródeł wiedzy medycznej,  dostęp do kartoteki pacjenta etc.

E-skierowanie to dokument w postaci elektronicznej, kierujący na badania diagnostyczne, w tym diagnostykę ambulatoryjną (np. badania laboratoryjne, badania RTG, tomografia komputerowa itp.) oraz ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne (np. wizyta u lekarza specjalisty). Wystawienie takiego rodzaju skierowania niesie za sobą wiele korzyści, nie tylko dla pacjenta, ale również dla lekarza. Dokument wystawiony ręcznie jest obarczony większym ryzykiem błędu, związanym na przykład z przepisywaniem danych z systemu na kartkę przez lekarza. W wersji elektronicznej, dane najczęściej są uzupełniane automatycznie. Przy umawianiu wizyty nie jest konieczna obecność pacjenta w placówce, a skierowanie trafia bezpośrednio do miejsca, w którym ma być zrealizowane, czego skutkiem jest zmniejszenie kolejek na dane badanie, poprzez wyeliminowanie zapisów do wielu różnych placówek jednocześnie.

E-recepta to dokument w formie elektronicznej, który jest odpowiednikiem tradycyjnej formy papierowej. Elementem odróżniającym obie postaci jest brak konieczności fizycznego posiadania i dostarczania recepty do apteki w przypadku wersji elektronicznej. Do jej zrealizowania wymagany jest wyłącznie kod otrzymany wcześniej drogą internetową lub telefoniczną. Istnieje możliwość otrzymania  e-recepty bez konieczności umawiania się do lekarza, jest to dużym udogodnieniem dla osób                   z chorobami przewlekłymi, często  z trudnościami  w poruszaniu się, które regularnie zażywają te same leki.

E-zwolnienia (e-zla) to dokument wystawiony przez lekarza, usprawiedliwiający nieobecność chorego w pracy, wywołaną chorobą lub koniecznością opieki nad chorym członkiem rodziny. Od 1 grudnia 2018 roku lekarze mogą wystawiać wyłącznie zwolnienia elektroniczne. E-zla możliwe jest do wystawienia za pomocą aplikacji mobilnej, na przykład podczas wizyty domowej.

Telemedycyna łączy się bezpośrednio z wykorzystaniem łącza teleinformatycznego, inaczej nazywana medycyną na odległość. Dzięki wykorzystaniu nowych technologii pozwala przełamywać geograficzne bariery, pozwalając na wymianę specjalistycznych informacji przesyłając obrazy statyczne, jak i dynamiczne (przesyłanie najwyższej jakości zdjęć EKG, USG, MRI) do konkretnych ośrodków.

E-wizyta to możliwość kontaktu z lekarzem za pośrednictwem łącza teleinformatycznego. Odbywa się ona w kilku formach, takich jak chat tekstowy, wideo rozmowa lub rozmowa telefoniczna. Podczas takiej wizyty pacjent otrzymuje poradę, wstępną diagnozę, interpretację wyników, istnieje również możliwość otrzymania recepty lub skierowania.

[REKOMENDACJA]

Posted on by Fundacja OZZ

Prezes Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani dr hab n.med. i n.o zdr. Anna Staniszewska wydała rekomendacje dotyczącą najnowszej książki dr Pawła F. Nowaka, powstałej na bazie spektakularnych ogólnopolskich badań jakościowych i ilościowych (realizowanych z Inst. Badawczym IPC) – książki dot. edukacji zdrowotnej realizowanej w szkołach.

Publikacja została wydana w Wydawnictwo Difin w b.r. – https://ksiegarnia.difin.pl/postawy-nauczycieli-wychowania-fizycznego-wobec-edukacji-zdrowotnej

92733496o
Rekomendacje WUM-1

[Blog #61] Latem chroń swoje oczy!

Posted on by Fundacja OZZ

zz_post_20190628dr Dominik Olejniczak – Członek Zarządu Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani, adiunkt w Zakładzie Zdrowia Publicznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Rozpoczęły się wakacje! Okres letni to dla większości czas wyjazdów i spędzania wolnych chwil na powietrzu. Również wtedy należy pamiętać o dbaniu o własne zdrowie, w tym o wzrok. W słoneczne dni powinniśmy pamiętać o noszeniu okularów przeciwsłonecznych. Może to zmniejszyć ryzyko powstania wielu chorób, takich jak zapalenie spojówek, czy zaćma. Dr Marcin Jezierski z Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej oraz Centrum Medycznego MML w Warszawie. mówi: „Latem nasze oczy szczególnie narażone są na promieniowanie ultrafioletowe. Najsilniejsze jest ono w górach, na dodatek może docierać z różnych miejsc, także z boku, dlatego czasami warto zakładać okulary z bocznymi osłonami przed światłem”.

Koniecznie należy pamiętać aby stosowane okulary posiadały filtr promieniowania ultrafioletowego (UV). Możliwe jest również stosowanie okularów przeciwsłonecznych i jednocześnie optycznych, jednak soczewki muszą wówczas być dobrane stosownie do wady wzroku. Istotny jest też stopień zabarwienia soczewek: „wystarczającą ochronę zapewniają soczewki zabarwione w 70-75 proc., ale przy silnym nasłonecznieniu powinny mieć nawet 85 do 90 proc. zabarwienia”- mówi dr Jezierski.

Profilaktyka chorób oczu jest szczególnie istotna także w dobie powszechnego używania monitorów, laptopów, czy tabletów, z korzystaniem z których wiąże się najczęściej wykonywanie większości obowiązków zawodowych, czy też- w przypadku dzieci i młodzieży- nauka i rozrywka.