Autor: Fundacja OZZ

[Blog #35] mHealth

Posted on by Fundacja OZZ

zz_post_20181207-cleandr Dominik Olejniczak – Członek Zarządu Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani, adiunkt w Zakładzie Zdrowia Publicznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. 

Globalne obserwatorium e-zdrowia definiuje mHealth (ang. Mobile Health – Mobilne Zdrowie, m-zdrowie) jako „działalność w obszarze medycyny i zdrowia publicznego wykonywaną przy użyciu urządzeń mobilnych, takich jak telefony komórkowe, urządzenia do monitorowania pacjentów, palmtopy i inne urządzenia bezprzewodowe”. Prognozy pokazują, iż do 2020 r. blisko 2,87 mld ludzi na całym świecie będzie korzystało ze smartfonów, a co druga osoba będzie korzystała z aplikacji związanych ze zdrowiem.

Szacuje się, iż na 62 platformach z aplikacjami na rynku globalnym jest już dostępnych około 97 000 aplikacji z zakresu m-zdrowia. Blisko 70% z nich dotyczy poprawy sprawności fizycznej. Zauważalny jest znaczny potencjał mHealth w transformacji opieki zdrowotnej, w tym zwiększenia jej jakości i wydajności.

IMS Institute for Healthcare Informatics w badaniu przeprowadzonym w roku 2015, dokonał przeglądu aplikacji zdrowotnych. na podstawie wybranych kryteriów, w tym częstości ściągania danej aplikacji. Najpopularniejsze okazały się aplikacje dotyczące sportu (36%), stylu życia i stresu (17%) oraz odżywiania (12%). Blisko 24% ze wszystkich analizowanych aplikacji nakierowanych było na konkretną jednostkę chorobową i leczenie.

Komisja Europejska podkreśla, iż m-health stanowi szansę dla osób korzystających z aplikacji, aby bardziej aktywnie zarządzać własnym zdrowiem. Środkiem umożliwiającym zarządzanie zdrowiem mają być „rozwiązania w zakresie samooceny i zdalnego monitorowania oraz analiza czynników środowiskowych”. Zadania przypisywane mHealth doskonale wpisują się w ideę promocji zdrowia.

Narzędzia mHealth dają szeroki zakres możliwości. Celem może być motywowanie użytkowników do podejmowania zachowań prozdrowotnych; przekazywanie wiedzy opartej na badaniach naukowych, przystępnej oraz przedstawionej w atrakcyjnej formie, co pozwoli na podejmowanie bardziej świadomych decyzji zdrowotnych i wzrost jakości życia zależnej od stanu zdrowia (HRQOL, ang. health-related quality of life).

Analiza PWC (Pricewaterhouse Coopers International Limited) i GSMA (GSM Association) prognozowała, iż wykorzystanie potencjału m-zdrowia przyniesie w 2017 roku oszczędności na kwotę 99 mld EUR dla systemów opieki zdrowotnej na terenie Unii Europejskiej. Największe oszczędności (69 mld EUR) miały powstać w obszarze wzmacniania zdrowia obywateli dzięki poprawie stylu życia i profilaktyki poprzez edukację, uświadamianie oraz zmianę zachowań (ang. wellness and prevention). Oszacowano, iż rozwiązania te pomogą prowadzić zdrowsze życie blisko 185 mln pacjentom.

Wdrożenie narzędzi z zakresu mHealth na szeroką skalę ograniczane jest przez kilka czynników, m.in. kwestie ochrony danych osobowych (w tym danychwrażliwych związanych ze zdrowiem jednostki), brak specyficznych przepisów prawnych, bezpieczeństwo i rzetelność aplikacji, interoperacyjność między elektronicznymi systemami zdrowotnymi, brak innowacyjnych i adekwatnych modeli zwrotu kosztów, określenie odpowiedzialności powstającej w przypadku korzystania z narzędzi m-zdrowia i podmiotów, na których ta odpowiedzialność powinna spoczywać, środki finansowe na badania i innowacje.

Komisja Europejska w Zielonej Księdze podaje propozycje finansowania rozwiązań mHealth w ramach programu Horyzont 2020. Priorytetem programu są technologie mobilne i aplikacje wspierające zintegrowaną, stabilną opiekę zorientowaną na pacjenta. Kluczowe jest umożliwienie odbiorcom udziału w „zarządzaniu ich własnym zdrowie.

[Blog #34] Światowy Dzień Walki z AIDS

Posted on by Fundacja OZZ

zz_post_20181130mgr Aleksandra Kielan – Dyrektor Biura Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani, doktorantka w Zakładzie Zdrowia Publicznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Już od 1988 roku z początkiem grudnia świętujemy Dzień Walki z AIDS. W tym dniu na całym świecie  odbywają się różne akcje dotyczące profilaktyki HIV/AIDS. Według Światowej Organizacji Zdrowia w 2014 roku na całym świecie było 36,9 mln osób żyjących z HIV i około 35 tysięcy w Polsce. Jednocześnie około połowa zakażonych tym wirusem wciąż nie zdaje sobie sprawy ze swojej infekcji. Przy aktywnym leczeniu, HIV może przejść w stan przewlekły, a nosiciele mogą dożyć w zdrowiu późnej starości. W Polsce ponad 8 tysięcy osób objętych jest programem leczenia HIV, jednak 50-70% zakażonych jest nieświadomych swojego nosicielstwa. Brak odpowiednio prowadzonej edukacji oraz bagatelizowanie ryzyka zakażenia, odpowiada za utrzymujący się wysoki odsetek nosicieli HIV. Poprawa sytuacji w tym aspekcie stanowi priorytetowe wyzwanie dla zdrowia publicznego. Edukacja zdrowotna w zakresie HIV/AIDS, której głównym celem jest uświadomienie populacji możliwych źródeł zakażenia i dróg szerzenia wirusa, skutecznych działań profilaktycznych oraz dostępnych metod leczenia, jest najważniejszą formą zapobiegania nowym zakażeniom oraz zmniejszania ich negatywnych skutków.

Europejski Tydzień Testowania w kierunku HIV, który rozpoczął się 23 listopada i 1 grudnia – Światowy Dzień AIDS, są doskonałą okazją, żeby wykonać test w kierunku HIV. Badanie można zrobić anonimowo, bezpłatnie i bez skierowania w jednym z 30 punktów konsultacyjno-diagnostycznych w całej Polsce, które w tych dniach będą pracowały częściej oraz dłużej.

„Strach i wypieranie faktu, że ten problem może nas dotyczyć, to wciąż częsta reakcja wielu osób, kiedy przychodzi do rozmowy o zapobieganiu zakażeniu HIV lub wykonaniu testu. Lepiej z tym lękiem radzą sobie osoby, które wiedzą, że zakażenie nie jest już wyzwaniem dla medycyny i że można z nim żyć wiele lat, a po osiągnięciu niewykrywalnej wiremii, stać się całkowicie niezakaźnym dla innych osób. Szerzenie tej właśnie wiedzy to jeden z celów kampanii #mamczasrozmawiac” – podsumowała Anna Marzec-Bogusławska, dyrektor Krajowego Centrum ds. AIDS.

Poniżej zamieszczamy najważniejsze dane dotyczące HIV i AIDS stworzone przez Krajowe Centrum ds. AIDS.

1

2

3

4

5

6

 


 

Źródło grafik: https://aids.gov.pl

Debata „Zdrowa gospodarka”

Posted on by Fundacja OZZ

DSC02255Dnia 27.11.2018r. w Centrum Prasowym Polskiej Agencji Prasowej odbyła się debata pn.: „Zdrowa gospodarka”. W debacie wzięli udział przedstawiciele najważniejszych instytucji, mających kluczowy wpływ z jednej strony na kondycję polskiej gospodarki, a z drugiej – na zdrowie Polaków. Te dwie rzeczy bowiem są ze sobą ściśle powiązane. Podstawę rozwoju krajowego PKB stanowią bowiem przede wszystkim… ludzie. Działania dbające o zdrowie obywateli, zwłaszcza kluczowa w tym obszarze medycyna pracy i wspólna z POZ odpowiedzialność za badania profilaktyczne, powinny być traktowane więc jak wysoce opłacalna inwestycja, a nie konieczny wydatek, z którego nic nie wynika.

W trakcie dyskusji rozmawialiśmy dlaczego powinniśmy inwestować w pracujących Polaków – czyli siłę napędową gospodarki oraz jak maksymalnie opóźnić zmianę ich statusu ze „zdrowego” na „pacjent”. Chcemy wspólnie zastanowić się czy dobrze wykorzystujemy obecny potencjał medycyny pracy i jakie powinny być najbardziej efektywne rozwiązania systemowe w tym zakresie, ze szczególnym  uwzględnieniem systemu informatycznego, bez którego skuteczna inwestycja w diagnostykę nie jest możliwa.

Bez tytułu

Bez tytułu

Bez tytułu

Bez tytułu

Współorganizatorzy debaty:

DSC02178

mgr Aleksandra Kielan
Dyrektor Biura Fundacji
Obywatele Zdrowo Zaangażowani

Zdjęcia: Aleksandra Kielan

Kardiologia Prewencyjna 2018 – wytyczne, wątpliwości, gorące tematy

Posted on by Fundacja OZZ

1362x477-1024x359

Intensywny czas dla Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani! Po IV Międzynarodowym Kongresie Polskiego Towarzystwa Zdrowia Publicznego we Wrocławiu nadszedł czas na nasz udział w XI Konferencji Naukowej Sekcji Prewencji i Epidemiologii Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego „Kardiologia Prewencyjna 2018 – wytyczne, wątpliwości, gorące tematy”. W wydarzeniu udział wzięli m.in. Główny Inspektor Sanitarny i jednocześnie krajowy konsultant w dziedzinie zdrowia publicznego dr hab. Jarosław Pinkas, wiceminister zdrowia dr Zbigniew Król, dyrektor Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego- Państwowego Zakładu Higieny dr Grzegorz Juszczyk, a także posłanki Beata Małecka-Libera i Lidia Gądek. Szczególnie dumni jesteśmy z faktu, iż raport „Medycyna Pracy w Prewencji Chorób Wywoływanych Wysokim Stężeniem Cholesterolu” znalazł się w materiałach zjazdowych, a tym samym trafił do szerokiego grona odbiorców. Fakt ten znakomicie wpisał się w liczne dyskusje, które miały miejsce w toku dyskusji panelowych, a także w kuluarach, dotyczące niewykorzystanego potencjału medycyny pracy w walce z chorobami układu krążenia. Warte podkreślenia jest, iż w kongresie kardiologicznym wzięli również udział przedstawiciele Instytutu Medycyny Pracy im. Nofera w Łodzi, co podkreśla wolę i chęć współpracy tych dwóch środowisk w zwalczaniu chorób układu krążenia przy pomocy narzędzi medycyny pracy.

dr Dominik Olejniczak
Członek Zarządu Fundacji
Obywatele Zdrowo Zaangażowani

IV Międzynarodowy Kongres Polskiego Towarzystwa Zdrowia Publicznego

Posted on by Fundacja OZZ

90701d02ae3da0e5a21abbd900c25748_XLW dniach 22-23 listopada odbył się we Wrocławiu IV Międzynarodowy Kongres Polskiego Towarzystwa Zdrowia Publicznego. W wydarzeniu, jako członek tej organizacji, a także przedstawiciel Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani wziął udział dr n. med. Dominik Olejniczak. Tematem tegorocznego Kongresu było „Zdrowie publiczne w środowisku”. Tegoroczna edycja, jak zawsze zgromadziła wielu znakomitych gości; do Wrocławia przybyli m.in. Główny Inspektor Sanitarny i jednocześnie krajowy konsultant w dziedzinie zdrowia publicznego dr hab. Jarosław Pinkas, wiceminister zdrowia dr Zbigniew Król, oraz byli wiceministrowie zdrowia dr Krzysztof Kuszewski oraz dr Maciej Piróg.

Uczestnicy kongresu mieli okazję wysłuchać paneli i wykładów m.in. zatytułowanych  „Nieinfekcyjne choroby przewlekłe – zagrożenie zdrowotne i ekonomiczne”, „Kto odpowiada za zdrowie społeczeństwa?”, „Środowisko pracy – rola pracodawcy i medycyny pracy”, czy „Public health in Europe – a lider or a follower?”.

Spotkanie było dobrą okazją do wymiany poglądów między specjalistami z całej Polski. W toku paneli dyskusyjnych wyraźnie wybrzmiała potrzeba zaangażowania pacjenta w utrzymanie i umacnianie swojego zdrowia- mówiono nie tylko o prawach, ale i o obowiązkach pacjenta. W tym kontekście poruszono również funkcje zdrowia publicznego. Dyskutowano także o sposobach motywowania pacjenta do uskuteczniania zachowań prozdrowotnych. Eksperci, biorący udział w panelach dyskusyjnych, zgodnie uznali potrzebę budowania świadomości zdrowotnej pacjentów za jedno z kluczowych wyzwań na najbliższe lata; wielokrotnie artykułowany był postulat potrzeby prowadzenia intensywnych działań edukacyjnych w tym zakresie.

A już jutro dr Dominik Olejniczak, wraz z częścią uczestników dzisiejszej Konferencji, przenosi się do Krakowa, gdzie weźmie udział w XI Konferencji Naukowej Sekcji Prewencji i Epidemiologii Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego „Kardiologia Prewencyjna 2018 – wytyczne, wątpliwości, gorące tematy”.

dr Dominik Olejniczak
Członek Zarządu Fundacji
Obywatele Zdrowo Zaangażowani

[Blog #33] Modyfikacja stylu życia po rozpoznaniu nadciśnienia tętniczego

Posted on by Fundacja OZZ

zz_post_20181123-post1dr Anna Staniszewska – Prezes Zarządu Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani, adiunkt w Zakładzie i Katedrze Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

W poprzedniej publikowanej informacji pisaliśmy o tym jak i kiedy należy mierzyć ciśnienie tętnicze. W momencie kiedy mamy już zdiagnozowane nadciśnienie tętnicze (NT)  powinniśmy zwrócić uwagę na  swój styl życia. Niezmiernie ważnym elementem jest systematyczne przyjmowanie leków, samodzielna kontrola ciśnienia oraz regularne wizyty u lekarza. Jednym z czynników ryzyka nadciśnienia tętniczego jest nadwaga i otyłość, zatem jeśli  masz zbędne kilogramy zredukuj masę ciała.U chorych z NT i 10% nadwagą obniżenie masy ciała o 5 kg powoduje umiarkowany efekt hipotensyjny oraz korzystnie wpływa na czynniki ryzyka. Zwrócić również uwagę na stosowane używki. Ogranicz picie kawy i innych napoi zawierających kofeinę (powoduje skurcz naczyń krwionośnych podwyższając ciśnienie krwi). Ogranicz także spożycie alkoholu. Ponadto rzuć palenie i zredukuj ilość spożywanego cholesterolu i nasyconych tłuszczów ze względu na ogólny stan zdrowia układu krążenia. Zwróć uwagę na aktywność fizyczną, wykonuj częściej dynamiczne ćwiczenia fizyczne. Szybki spacer lub pływanie 3-4 razy w tygodniu przez 30-45 min. Dotychczasowe badania wykazały, że ten sposób zwiększenia aktywności fizycznej powoduje obniżenie ciśnienia skurczowego o 4-8 mmHg i jest bardziej korzystny niż bieganie czy jogging. Nie zaleca się wysiłków izometrycznych np. ćwiczenia na siłowni ponieważ u osób z NT wiąże się to ze wzrostem ciśnienia. Zadbaj o sen, zapewnij sobie odpoczynek w ciągu dnia i sen 8-10h/ dobę.

Unikaj słońca, lotów samolotem, odpoczynku w górach, ponieważ w tych warunkach dochodzi do wahań ciśnienia tętniczego. Pamiętaj o odpowiedniej diecie. Zapewnij sobie odpowiednią ilość potasu w diecie. Utrzymuj odpowiednią ilość wapnia i magnezu w diecie ze względu na ogólny stan zdrowia. Zmniejsz spożycie sodu, aby nie przekraczało ono 100 mmol/d czyli 6,0g sodu lub 10,0 g soli kuchennej. Wykazano, że u chorych z NT spożywających 180 mmol sodu na dobę (10,5 g NaCl) jego ograniczenie o 80-100 mmol (4,7-6,0 g NaCl) powoduje obniżenie ciśnienia skurczowego o średnio 4-6 mmHg. Należy unikać chipsów, solonych orzeszków, żywności w puszkach i proszku. Odpowiednio nawadniaj organizm, od wody się nie tyje, włącz do jadłospisu warzywa i owoce jako danie główne, zaś mięso jako dodatek, uważaj na tłuszcze i słodycze. Lecz choroby współistniejące i ciesz się zdrowiem.

[Blog #32] Ciśnienie na życie!

Posted on by Fundacja OZZ

zz_post_20181114-post1

dr Anna Staniszewska – Prezes Zarządu Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani, adiunkt w Zakładzie i Katedrze Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Kilka dni temu były minister zdrowia i światowej sławy kardiochirurg Prof. Marian Zembala doznał udaru mózgu. Jak sam przyznał tego dnia bardzo bolała go głowa, niestety nie skojarzył tego faktu w wysokim ciśnieniem tętniczym. Pan Profesor zaapelował, aby systematycznie mierzyć swoje ciśnienie. Jak to zrobić prawidłowo? Piszemy poniżej. W aptekach i sklepach medycznych dostępnych jest kilka rodzajów aparatów do pomiaru ciśnienia tętniczego. Pierwszym z nich jest Aparat rtęciowy – powszechnie uważany za najdokładniejszy z przyrządów, najczęściej jest wykorzystywany w gabinecie lekarskim. Do wykonania pomiaru tym aparatem niezbędne są także słuchawki lekarskie. Innym rodzajem jest Aparat sprężynowy – najtańszy z aparatów, wymaga niestety okresowej kalibracji. Z uwagi na konieczność osłuchiwania tonów niezbędne są także słuchawki lekarskie. Nowsze technologie obejmują Aparat elektroniczny – najczęściej wykorzystuje do pomiaru tzw. metodę oscylometryczną, mierząc ciśnienie tym aparatem nie trzeba osłuchiwać tonów nad tętnicą, a wynik przedstawiany jest na ciekłokrystalicznym ekranie. Oprócz pomiaru ciśnienia dodatkowo mierzone jest tętno. Wraz z postępem technologii aparaty te są coraz dokładniejsze.

Pomiar ciśnienia:

  1. Usiądź i odpocznij kilka minut przed pomiarem i uwolnij ramię z krępującej odzieży.
  2. Umieść poduszkę gumową mankietu na ramieniu 3 cm powyżej zgięcia łokciowego nad tętnicą (tak aby mankiet znajdował się na wysokości serca).
  3. W przypadku aparatów starszego typu – szybko wypełnij mankiet powietrzem. Pamiętaj, aby nie pompować mankietu ręką, na której dokonujesz pomiaru. Przyłóż stetoskop (słuchawkę lekarską) nad tętnicą w dole łokciowym. Z mankietu powoli wypuszczaj powietrze. Pierwszy usłyszany ton oznacza ciśnienie skurczowe, zniknięcie wszystkich tonów – ciśnienie rozkurczowe.

W przypadku aparatów elektronicznych wciśnij przycisk start/ power.

  1. W trakcie pomiaru nie ruszaj się, oddychaj spokojnie.
  2. Notuj wartości ciśnienia w dzienniczku. Twój lekarz zapozna się z nimi podczas wizyty.

Jeśli masz rozpoznane nadciśnienie tętnicze, początkowo ciśnienie mierz kilka razy dziennie w różnych sytuacjach, by ustalić zmiany ciśnienia z nimi związane. Mierz ciśnienie np. rano po wstaniu, podczas pracy, po wysiłku fizycznym, podczas telewizji, przed przyjęciem leków lub w kilka godzin po ich zażyciu. Następnie wystarczy mierzyć ciśnienie 2 razy dziennie w przypadku niestosowania leczenia lub raz na tydzień przy skutecznym leczeniu – ważne jest by były to te same pory dnia, po odpoczynku, najlepiej tym samym aparatem. Dodatkowe pomiary należy wykonywać w sytuacjach złego samopoczucia by ustalić czy mają one związek z wartością ciśnienia krwi.

Healthy Meetup #4

Posted on by Fundacja OZZ

46310732_2108713436108856_1679373526026420224_o

W dniu 14 listopada, dr Anna Staniszewska i dr Dominik Olejniczak, na zaproszenie prof. dr. hab. Przemysława Kardasa z  Zakładu Medycyny Rodzinnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi wzięli udział w seminarium pt. „Suplementy diety”, organizowanym w ramach projektu  Shape U Up. Pomimo napiętych ram czasowych udało się odbyć dłuższą rozmowę z Profesorem Kardasem i przekazać mu nasze wydawnictwa: Suplementarz oraz Abecadło Lekowe.

W pierwszej części seminarium można było wysłuchać niezwykle ciekawych wykładów, między innymi „Suplementy diety vs leki”, wygłoszonego przez prof. Przemysława Kardasa, „Suplementy diety- stan prawny, procedura rejestracji”, wygłoszonego przez dr Aleksandrę Bożek, Specjalistę w Wydziale do spraw Suplementów Diety oraz Środków Spożywczych Wzbogaconych w Głównym Inspektoracie Sanitarnym. Ponadto przytoczono wstępne wyniki badania „Czy suplementy mogą by niebezpieczne”, dotyczącego wiedzy respondentów na temat ich działania, realizowanego przez zespół Pana Profesora.

Druga część seminarium, zatytułowana „Jak odnieść korzyść z suplementów nie narażając się na ryzyko”, polegała na grupowym przygotowaniu przez uczestników (wśród których znalazło się wielu studentów kierunków medycznych- w tym medycyny i farmacji) propozycji, związanych z bezpiecznym i racjonalnym stosowaniem suplementów diety. W tej części w roli ekspertów wystąpili członkowie zarządu Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani.

Dziękując za zaproszenie wyrażamy nadzieję, podobnego typu działalność edukacyjna, połączona wspólną ideą, z czasem przyniesie wymierne korzyści pacjentom i zwiększy stan ich wiedzy na temat suplementów diety.

dr Dominik Olejniczak
Członek Zarządu Fundacji
Obywatele Zdrowo Zaangażowani

 

[Blog #31] Grypa – możesz zapobiegać!

Posted on by Fundacja OZZ

post_20181102v2f-4Pdr Anna Staniszewska – Prezes Zarządu Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani, adiunkt w Zakładzie i Katedrze Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Nagłe zmiany pogody i towarzyszące jej wahania temperatury, czy przebywanie w dużych skupiskach ludności sprzyjają sezonowej zapadalności na grypę. Grypa to choroba o charakterze zakaźnym wywoływana przez wirusy, a do zakażenia nimi prowadzi droga kropelkowa lub kontakt ze skażoną powierzchnią. Najczęściej choroba trwa 7-14 dni i objawia się występowaniem wysokiej gorączki, kaszlem, katarem, bólem gardła, mięśni oraz stawów, a także ogólnym złym samopoczuciem. Może jej także towarzyszyć brak łaknienia czy dolegliwości żołądkowo-jelitowe. U niektórych pacjentów choroba może przybrać ciężką postać, która objawia się pogrypowymi powikłaniami, m.in. może dojść do zapalenia: dróg oddechowych, ucha, mięśnia sercowego oraz cięższego przebiegu chorób przewlekłych, w skrajnych przypadkach może doprowadzić nawet do śmierci.

Pamiętajmy, iż w Polsce dostępna jest szczepionka na grypę, której podawanie jest zalecane osobom z grup ryzyka (np. osoby starsze, schorowane), a także grupom zawodowym, które szczególnie narażone są na kontakt z wirusem (np. personel medyczny). Co roku opracowywana jest nowa szczepionka przeciwko grypie, w odniesieniu do szczepów wirusów grypy właśnie występujących. Szczepionka przeciwko grypie u kilkudziesięciu procent osób zapobiega zachorowaniu oraz zabezpiecza przed pogrypowymi powikłaniami. Należy pamiętać, aby przed zaszczepieniem lekarz ocenił aktualny stan zdrowia. Szczyt zachorowań na grypę przypada na okres styczeń-marzec, zaś najlepszy czas na zaszczepienie się to wrzesień-grudzień, zatem jest odpowiedni czas, aby to zrobić.