Informacja prasowa, 13.07.2021r.

Inwestycja 1 EUR w ochronę zdrowia pracujących zwraca się w kwocie 2,2 EUR

Miejsce pracy jest uważane za jedno z najbardziej oczywistych środowisk do prowadzania programów zdrowotnych ze względu na dużą ilość czasu spędzanego w pracy oraz możliwość wdrożenia i rozwoju zintegrowanego podejścia do szeroko rozumianej profilaktyki. Niezwykle ważne jest, abym pracodawcy wiedzieli jakie mają możliwości oraz jakie korzyści mogą przynieść działania mające na celu utrzymanie i umacnianie zdrowia pracowników.

W wielu krajach, obok przykładania szczególnej wagi do działań profilaktycznych, podkreśla się również ich opłacalność. Wieloośrodkowe badanie przeprowadzone w krajach Europy, Ameryki Północnej i Australii wykazało, że inwestycja 1 EUR w ochronę zdrowia pracujących zwraca się w kwocie 2,2 EUR , a korzyści obejmują zwiększone bezpieczeństwo i lepszy stan zdrowia pracowników. Pracodawcy, inwestując w zintegrowany model ochrony zdrowia i zwiększenia produktywności, dążą do ograniczenia bezpośrednich wydatków związanych z problemami zdrowotnymi (koszty leczenia) oraz pośrednich – absencji chorobowej i prezenteizmu.

„Od wielu lat trwa spór pomiędzy pracodawcami, a Ministerstwem Finansów lub mówiąc szerzej budżetem, o to kto powinien ponosić koszty rozszerzonego podejścia do profilaktyki pracowników. Warto zauważyć, że zdrowie publiczne w zakresie zdrowia pracy nie ma innych możliwości, czy innych pomysłów jakie ma medycyna pracy, która jest absolutnym i niedocenianym liderem profilaktyki” – komentuje prof. dr hab. Andrzej Fal, Prezes Polskiego Towarzystwa Zdrowia Publicznego.

Choroby układu krążenia stanowią pierwszą, przed nowotworami złośliwymi, przyczynę zgonów zarówno w Polsce, jak i na świecie, a wysokie stężenie cholesterolu to najważniejszy modyfikowalny czynnik ryzyka tych chorób. Badania wstępne, okresowe lub kontrolne mają duży potencjał w kontekście ich wczesnego wykrywania.

„Lekarz medycyny pracy to jest ten lekarz, do którego pracownik przychodzi obowiązkowo. Nawet jeśli omija swój POZ, to do lekarza medycyny pracy przyjść musi. To niepowtarzalna okazja, aby tę możliwość wykorzystać” – podkreśla prof. dr hab. Jolanta Walusiak-Skorupa, Dyrektor Instytutu Medycyny Pracy im. Nofera w Łodzi i prezes Polskiego Towarzystwa Medycyny Pracy.

Jak podkreśla dr hab. Dominik Olejniczak z Zakładu Zdrowia Publicznego WUM i członek Komitetu Zdrowia Publicznego PAN, dzisiejsza ochrona zdrowia opiera się na wzajemnej współpracy, stąd powstała koalicja #WeźSięZbadaj propagująca badania cholesterolu i glukozy w zakresie badań medycyny pracy. Biorąc pod uwagę szereg dowodów naukowych oraz bieżącą sytuację badania cholesterolu przez Polaków podjęcie działań służących poprawie sytuacji pacjentów jest wskazane.

Patrząc na statystyki oraz epidemiologię Polacy najczęściej zapadają właśnie na choroby układu krążenia. „Dlatego postanowiliśmy połączyć siły skupiając się właśnie na tych chorobach, aby mówić o tym jak można prowadzić profilaktykę, na którą Polacy są dość oporni” – dodaje dr. hab. Anna Staniszewska z Zakładu Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej WUM, Prezes Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani

Dodatkowo, w kontekście bieżących zmian warto zwrócić uwagę na zmianę Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 listopada 2020 r. zmieniającą rozporządzenie w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy.

„Ta aktualizacja powoduje, że lekarz medycyny pracy będzie miał możliwość przeprowadzenia pełnego badania i kompleksowej oceny pacjenta oraz skierowania go we właściwym kierunku” – mówi dr Paweł Wdówik, Konsultant Krajowy w dziedzinie medycyny pracy.

„Dodatkowo na lekarzu medycyny pracy spoczywa ogromna rola polegająca na indywidualnym podejściu do każdego pacjenta. To on musi przekazać informację zwrotną do pracodawcy w jaki sposób może on zadbać o swojego pracownika” – dodaje prof. dr hab. Marta Wiszniewska z Instytutu Medycyny Pacy im. Nofera w Łodzi, reprezentująca też Polskie Towarzystwo Medycyny Pracy

Eksperci #WeźSięZbadaj zwracają też uwagę na pielęgniarki służby medycyny pracy, które są grupą zawodową szczególnie istotną z punktu widzenia profilaktyki zdrowotnej w miejscu pracy.

„Wielu pracodawców traktuje medycynę pracy jako współpracę tylko z lekarzem orzekającym. Z kolei, współpraca ta powinna łączyć wszystkie strony zaangażowane, czyli pracowników, pracodawców, lekarzy i pielęgniarki służby medycyny pracy. Warto wykorzystać potencjał pielęgniarek służby medycyny pracy m.in. do stałego monitorowania miejsca medycyny pracy, szczególnie w zakładach produkcyjnych” – zwraca uwagę dr Piotr Karniej z Polskiego Towarzystwa Zdrowia Publicznego.

Co jest nieuniknione, opieka medyczna w całej Europie finansowana z większości środków publicznych będzie cierpiała na niedobór środków.

„Na tej sytuacji straci również Polska. Wiadomo, że każdy dolar wydany na profilaktykę pierwotną zwraca się po 10 latach 5 krotnie, po dwudziestu 10 krotnie. Jak mówimy o profilaktyce to mówimy zarówno o ratowaniu zdrowia i życia, ale o ekonomizacji efektu wydanego pieniądza.” – podsumowuje prof. dr hab. Andrzej Fal.

#WeźSięZbadaj to kampania zdrowotna propagująca badania cholesterolu i glukozy w zakresie badań medycyny pracy. Biorąc pod uwagę szereg dowodów naukowych oraz bieżącą sytuację badania cholesterolu przez Polaków podjęcie działań służących poprawie sytuacji pacjentów jest wskazane. Dlatego też kampania zrzesza grupę organizacji, dla których sytuacja zdrowotna Polek i Polaków jest sprawą pierwszorzędną.

Koalicja składa się z Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani, Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Łodzi, Polskiego Towarzystwa Medycyny Pracy, Konsultanta Krajowego w dziedzinie medycyny pracy oraz Polskiego Towarzystwa Zdrowia Publicznego. Skupiona jest priorytetowo do trzech wyszczególnionych grup docelowych, które obejmują edukację lekarzy sprawujących opiekę profilaktyczną, pracowników oraz pracodawców o aktualnym stanie badań medycznych dotyczących cholesterolu i glukozy. Więcej: wezsiezbadaj.pl/

Osoba kontaktowa:
Aleksandra Kielan
Koordynator Kampanii #WeźSięZbadaj
Fundacja Obywatele Zdrowo Zaangażowani
a.kielan@obywatelezz.pl
Tel: 666 238 786
—————————————————————————–
i International Social Security Association. Calculating the international return on prevention for companies: costs and benefits of investments in occupational safety and health. [Internet] Geneva 2013 [cited 20.06.2020]. Available from: https://www.issa.int/ROP.

Choroby układu krążenia stanowią pierwszą, przed nowotworami złośliwymi, przyczynę zgonów zarówno w Polsce, jak i na świecie. Z tego powodu dochodzi średnio do 476 zgonów dziennie, a co piąty z nich to tzw. zgon przedwczesny[i]. Wysokie stężenie cholesterolu to najważniejszy modyfikowalny czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, ale nie tylko. Antidotum na minimalizowanie umieralności z powodu chorób układu krążenia okazują się profilaktyczne badania pracowników do celów Kodeksu pracy, które mogą umożliwić szybkie zdiagnozowanie choroby.

Warto wskazać, iż wysokie stężenie cholesterolu to najważniejszy modyfikowalny czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Jego modyfikacja wpływa na zmniejszenie ryzyka występowania chorób układu sercowo-naczyniowego w populacji. Najlepsze efekty zdrowotne daje interwencja w grupie najbardziej obciążonej, czyli u osób w wieku 40 – 59 lat[ii]. Jest to grupa aktywna zawodowo, która dzięki możliwości wykonania badania cholesterolu podczas badań profilaktycznych pracowników może wykryć chorobę w możliwie jak najszybszym tempie.

W Polsce podstawowym problemem w organizowanych i finansowanych ze środków publicznych, programach profilaktycznych jest niewystarczająca zgłaszalność. Rozwiązaniem tego problemu może być wykorzystanie obligatoryjnych badań profilaktycznych pracowników, których wykonuje się ok 5 mln rocznie w populacji 12 milionów osób pracujących[iii]. Zlecone przez pracodawcę badania pracowników wymuszają wizytę w poradni, dając lekarzowi medycyny pracy możliwość wykonania szeregu badań przesiewowych.

Warto pamiętać, że lekarz medycyny pracy może, w uzasadnionych stanem zdrowia sytuacjach, rozszerzyć zakres badań dodatkowych w tym także o pomiar stężenia cholesterolu przyspieszając wykrycie chorób układu krążenia. Dlatego niezwykle ważne jest by nie traktować tych badań tylko jako „badań do pracy” ale także wykorzystać do okresowej oceny stanu zdrowia oraz uzyskania informacji i wskazań lekarskich odnośnie sposobów zapobiegania niekorzystnym zmianom w stanie zdrowia. – dodaje Paweł Wdówik, Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny pracy, koalicjant #WeźSięZbadaj.

Badania profilaktyczne pracowników są obowiązkową formą kontroli stanu zdrowia dla wszystkich pracowników w Polsce. Odpowiednio zaplanowane dają możliwość rozpoznania dyslipidemii, hiperglikemii czy nadciśnienia, a także dają możliwość doradztwa w zakresie czynników ryzyka ChUK we wszystkich grupach pracowników[iv].

Aby popularyzować rzetelne wykonywanie badań okresowych pracowników rusza kampania #WeźSięZbadaj prowadzona przez koalicję składającą się z Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani, Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Łodzi, Polskiego Towarzystwa Medycyny Pracy oraz Konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny pracy. Przedsięwzięcie przewiduje edukację, skierowaną do trzech wyszczególnionych grup docelowych: lekarzy sprawujących pracowniczą opiekę profilaktyczną nad pracownikami, pracowników oraz pracodawców. Treści edukacyjne będą dostosowane do każdej z grup i będą dotyczyły m.in. znaczenia badań poziomu glukozy i stężenia cholesterolu we krwi.

Ponadto odpowiedzią na problem niskiej wykrywalności hipercholesterolemii oraz ogólnie chorób układu krążenia może być zapowiadany przez Ministerstwo Zdrowia program pilotażowy „Profilaktyka 40 PLUS”, który zakłada, że pacjent będzie mógł skorzystać z pakietu badań diagnostycznych bez skierowania od lekarza. W ramach deklarowanego zestawu diagnostyki pacjent będzie mógł skorzystać m.in. właśnie z badania stężenia cholesterolu całkowitego lub kontrolnego profilu lipidowego.

„W Polsce podstawowym problemem w organizowanych i finansowanych ze środków publicznych, programach profilaktycznych jest niewystarczająca zgłaszalność. Stad konieczne jest niezwłoczne wdrożenie systemowych działań edukacyjnych wskazujących na wagę działań profilaktycznych, jak i na istotę samego Programu” – dodaje dr. hab. Anna Staniszewska, prezes Fundacji Obywatele Zdrowo Zaangażowani, koalicjant #WeźSięZbadaj.

———————————————–

[i] Śliż D, Marcinkiewicz A, Olejniczak D, Jankowski P, Staniszewska A. Mamcarz A, Walusiak-Skorupa J. Hypercholesterolemia and prevention of cardiovascular diseases in the light of preventive medical examinations of employees in Poland . International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health 2019;32(6)

[ii] Śliż D, Marcinkiewicz A, Olejniczak D, Jankowski P, Staniszewska A. Mamcarz A, Walusiak-Skorupa J. Hypercholesterolemia and prevention of cardiovascular diseases in the light of preventive medical examinations of employees in Poland . International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health 2019;32(6)

[iii] Marcinkiewicz A, Olejniczak D, Śliż D, Staniszewska A. The analysis of screening costs for hypercholesterolemia and hyperglycemia as part of obligatory examinations of employees. Int J Occup Med Environ Health. 2021 Mar 22:131543. doi: 10.13075/ijomeh.1896.01708. Epub ahead of print. PMID: 33749686.

[iv] Marcinkiewicz A, Śliż DI, Olejniczak D, Price S, Kałużny P, Staniszewska A, Jankowski P, Mamcarz A, Walusiak-Skorupa J, Hanke W. Dyslipidaemia, carbohydrate metabolism disorders and arterial hypertension detected in academic employees during examinations in occupational medicine. Ann Agric Environ Med. doi: 10.26444/aaem/128017

Mając na uwadze osiąganie najlepszych wyników dla zdrowia publicznego i analizując Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 listopada 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy, Fundacja Obywatele Zdrowo Zaangażowani, Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Łodzi, Polskie Towarzystwo Medycyny Pracy, Konsultant Krajowy w dziedzinie medycyny pracy oraz Polskie Towarzystwo Zdrowia Publicznego podjęli decyzję podjęli decyzję o nawiązaniu współpracy. Strony podpisały wspólny list intencyjny formalizujący zawiązanie koalicji.

Koalicja organizacji postanawia podejmować wspólne działania odnośnie prowadzenia kampanii #WeźSięZbadaj. Obejmuję ona propagowanie wiedzy w szczególności poprzez kanały mediów społecznościowych, media oraz kanały własne podmiotów, w celu dotarcia do jak największej liczby osób. Skupiona jest priorytetowo do trzech wyszczególnionych grup docelowych, które obejmują edukację lekarzy sprawujących opiekę profilaktyczną, pracowników oraz pracodawców o aktualnym stanie badań medycznych dotyczących cholesterolu i glukozy.

Zadaniem koalicjantów jest nie tylko szerzenie wiedzy, ale również powiększanie grona potencjalnych partnerów. Jeżeli czujesz, że Twoja organizacja mogłaby również przyczynić się do polepszenia sytuacji – dołącz do nas!

Więcej informacji odnośnie kampanii oraz wszelkie materiały merytoryczne są dostępne na stronie: wezsiezbadaj.pl.